Mustafa Kemal Atatürk ve Yaşamı

by admin | Perşembe, Nis 10, 2014 | 766 views

ATATÜRK
TÜRKİYE CUMHURİYETİNİN KURUCUSU VE İLK CUMHURBAŞKANI Mustafa Kemal Atatürk 1881 yilinda Selânik’te Kocakasim Mahallesi, Islâhhâne Caddesi’ndeki üç katli pembe evde dogdu. Baba tarafindan dedesi Hafiz Ahmet Efendi XIV-XV. yüzyillarda Konya ve Aydin’dan Makedonya’ya yerlestirilmis Kocacik Yörüklerindendir.

Küçük Mustafa ögrenim çagina gelince Hafiz Mehmet Efendi’nin mahalle mektebinde ögrenime basladi, sonra babasinin istegiyle Semsi Efendi Mektebi’ne geçti. Bu sirada babasini kaybetti (1888). Bir süre Rapla Çiftligi’nde dayisinin yaninda kaldiktan sonra Selânik’e dönüp okulunu bitirdi. Selânik Mülkiye Rüstiyesi’ne kaydoldu.Kisa bir süre sonra 1893 yilinda Askeri Rüstiye’ye girdi. Bu okulda Matematik ögretmeni Mustafa Bey adina “Kemal” i ilave etti. 1896-1899 yillarinda Manastir Askeri Idâdi’sini bitirip, Istanbul’da Harp Okulunda ögrenime basladi. 1902 yilinda tegmen rütbesiyle mezun oldu., Harp Akademisi’ne devam etti. 11 Ocak 1905’te yüzbasi rütbesiyle Akademi’yi tamamladi. 1905-1907 yillari arasinda Sam’da 5. Ordu emrinde görev yapti.

1907’de Kolagasi (Kidemli Yüzbasi) oldu. Manastir’a III. Ordu’ya atandi. 19 Nisan 1909’da Istanbul’a giren Hareket Ordusu’nda Kurmay Baskani olarak görev aldi. 1910 yilinda Fransa’ya gönderildi. Picardie Manevralari’na katildi. 1911 yilinda Istanbul’da Genel Kurmay Baskanligi emrinde çalismaya basladi.

1911 yilinda Italyanlarin Trablusgarp’a hücumu ile baslayan savasta, Mustafa Kemal bir grup arkadasiyla birlikte Tobruk ve Derne bölgesinde görev aldi. 22 Aralik 1911’de Italyanlara karsi Tobruk Savasini kazandi. 6 Mart 1912’de Derne Komutanligina getirildi.

Ekim 1912’de Balkan Savasi baslayinca Mustafa Kemal Gelibolu ve Bolayir’daki birliklerle savasa katildi. Dimetoka ve Edirne’nin geri alinisinda büyük hizmetleri görüldü. 1913 yilinda Sofya Atesemiliterligine atandi. Bu görevde iken 1914 yilinda yarbayliga yükseldi. Atesemiliterlik görevi Ocak 1915’te sona erdi. Bu sirada I. Dünya Savasi baslamis, Osmanli Imparatorlugu savasa girmek zorunda kalmisti. Mustafa Kemal 19. Tümeni kurmak üzere Tekirdag’da görevlendirildi.

1914 yilinda baslayan I. Dünya Savasi’nda, Mustafa Kemal Çanakkale’de bir kahramanlik destani yazip Itilaf Devletlerine “Çanakkale geçilmez! ” dedirtti. 18 Mart 1915’te Çanakkale Bogazini geçmeye kalkan Ingiliz ve Fransiz donanmasi agir kayiplar verince Gelibolu Yarimadasi’na asker çikarmaya karar verdiler. 25 Nisan 1915’te Ariburnu’na çikan düsman kuvvetlerini, Mustafa Kemal’in komuta ettigi 19. Tümen Conkbayiri’nda durdurdu. Mustafa Kemal, bu basari üzerine albayliga yükseldi. Ingilizler 6-7 Agustos 1915’te Ariburnu’nda tekrar taarruza geçti. Anafartalar Grubu Komutani Mustafa Kemal 9-10 Agustos’ta Anafartalar Zaferini kazandi. Bu zaferi 17 Agustos’ta Kireçtepe, 21 Agustos’ta II. Anafartalar zaferleri takip etti. Çanakkale Savaslarinda yaklasik 253.000 sehit veren Türk ulusu onurunu Itilaf Devletlerine karsi korumasini bilmistir. Mustafa Kemal’in askerlerine “Ben size taarruzu emretmiyorum, ölmeyi emrediyorum!” emri cephenin kaderini degistirmistir.


Mustafa Kemal Çanakkale Savaslari’dan sonra 1916’da Edirne ve Diyarbakir’da görev aldi. 1 Nisan 1916’da tümgenerallige yükseldi. Rus kuvvetleriyle savasarak Mus ve Bitlis’in geri alinmasini sagladi. Sam ve Halep’teki kisa süreli görevlerinden sonra 1917’de Istanbul’a geldi. Velihat Vahidettin Efendi’yle Almanya’ya giderek cephede incelemelerde bulundu. Bu seyehatten sonra hastalandi. Viyana ve Karisbad’a giderek tedavi oldu. 15 Agustos 1918’de Halep’e 7. Ordu Komutani olarak döndü. Bu cephede Ingiliz kuvvetlerine karsi basarili savunma savaslari yapti. Mondros Mütarekesi’nin imzalanmasindan bir gün sonra, 31 Ekim 1918’de Yildirim Ordulari Grubu Komutanligina getirildi. Bu ordunun kaldirilmasi üzerine 13 Kasim 1918’de Istanbul’a gelip Harbiye Nezâreti’nde (Bakanliginda) göreve basladi.

Mondros Mütarekesi’nden sonra Itilaf Devletleri’nin Osmanli ordularini isgale baslamalari üzerine; Mustafa Kemal 9. Ordu Müfettisi olarak 19 Mayis 1919’da Samsun’a çikti. 22 Haziran 1919’da Amasya’da yayimladigi genelgeyle “Milletin istiklâlini yine milletin azim ve kararinin kurtaracagini ” ilan edip Sivas Kongresi’ni toplantiya çagirdi. 23 Temmuz – 7 Agustos 1919 tarihleri arasinda Erzurum, 4 – 11 Eylül 1919 tarihleri arasinda da Sivas Kongresi’ni toplayarak vatanin kurtulusu için izlenecek yolun belirlenmesini sagladi. 27 Aralik 1919’da Ankara’da heyecanla karsilandi. 23 Nisan 1920’de Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin açilmasiyla Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulmasi yolunda önemli bir adim atilmis oldu. Meclis ve Hükümet Baskanligina Mustafa Kemal seçildi Türkiye Büyük Millet Meclisi, Kurtulus Savasi’nin basariyla sonuçlanmasi için gerekli yasalari kabul edip uygulamaya basladi.

Türk Kurtulus Savasi 15 Mayis 1919’da Yunanlilarin Izmir’I isgali sirasinda düsmana ilk kursunun atilmasiyla basladi. 10 Agustos 1920 tarihinde Sevr Antlasmasi’ni imzalayarak aralarinda Osmanli Imparatorlugu’nu paylasan I. Dünya Savasi’nin galip devletlerine karsi önce Kuvâ-yi Milliye adi verilen milis kuvvetleriyle savasildi. Türkiye Büyük Millet Meclisi düzenli orduyu kurdu, Kuvâ-yi Milliye – ordu bütünlesmesini saglayarak savasi zaferle sonuçlandirdi.

Mustafa Kemal yönetimindeki Türk Kurtulus Savasinin önemli asamalari sunlardir:
Sarikamis (20 Eylül 1920), Kars (30 Ekim 1920) ve Gümrü’nün (7 Kasim 1920) kurtarilisi.
Çukurova, Gazi Antep, Kahraman Maras, Sanli Urfa savunmalari (1919- 1921)
I. Inönü Zaferi (6 -10 Ocak 1921)
II. Inönü Zaferi (23 Mart-1 Nisan 1921)
Sakarya Zaferi (23 Agustos-13 Eylül 1921)
Büyük Taarruz, Baskomutan Meydan Muhaberesi ve Büyük Zafer
(26 Agustos 9 Eylül 1922)

Sakarya Zaferinden sonra 19 Eylül 1921’de Türkiye Büyük Millet Meclisi Mustafa Kemal’e Maresal rütbesi ve Gazi unvanini verdi. Kurtulus Savasi, 24 Temmuz 1923’te imzalanan Lozan Antlasmasi’yla sonuçlandi. Böylece Sevr Antlasmasi’yla paramparça edilen, Türklere 5-6 il büyüklügünde vatan birakilan Türkiye topraklari üzerinde ulusal birlige dayali yeni Türk devletinin kurulmasi için hiçbir engel kalmadi.

23 Nisan 1920’de Ankara’da TBMM’nin açilmasiyla Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulusu müjdelenmistir. Meclisin Türk Kurtulus Savasi’ni basariyla yönetmesi, yeni Türk devletinin kurulusunu hizlandirdi. 1 Kasim 1922’de hilâfet ve saltanat birbirinden ayrildi, saltanat kaldirildi. Böylece Osmanli Imparatorlugu’yla yönetim baglari koparildi. 13 Ekim 1923’te Cumhuriyet idaresi kabul edildi, Atatürk oybirligiyle ilk cumhurbaskani seçildi. 30 Ekim 1923 günü Ismet Inönü tarafindan Cumhuriyet’in ilk hükümeti kuruldu. Türkiye Cumhuriyeti, “Egemenlik kayitsiz sartsiz milletindir” ve “Yurtta baris cihanda baris” temelleri üzerinde yükselmeye basladi.
Atatürk Türkiye’yi “Çagdas uygarlik düzeyin çikarmak” amaciyla bir dizi devrim yapti. Bu devrimleri bes baslik altinda toplayabiliriz:

1. Siyasal Devrimler
2. Toplumsal Devrimler
3. Hukuk Devrimi
4. Egitim ve Kültür Alanindaki Devrimler
5. Ekonomi Alaninda Devrimler

Like it? Share it!

Leave A Response

*

code